Trang chủ Blog

Những đóa hoa tiếp sức - Phần 1

Trong đời, thỉnh thoảng gặp lại những bài thơ nho nhỏ của các bậc tài danh ngày trước, giống như những hoa khiêm tốn, không lộng lẫy kiêu sa, nhưng hương thơm tinh khiết, không phải theo gió tháng ngày. Đó là hương thơm tiếp sức.
Ngửi những bông hoa ấy, gợi một chút buồn, nỗi buồn thấu đạt lẽ tuần hoàn vũ trụ, nhân sinh. Từ đấy, thay vì bi quan, lòng lại bình tĩnh vươn lên. Thế là không ủy mị nữa, không cuồng si hung hãn mà đầy tự chủ, ngập niềm vui và tràn nhân hậu.
Riêng tôi, vẫn muốn gặp lại những bông hoa ấy, ngửi không bao giờ chán. Những bông hoa bất tử ấy vẫn nở hoa rải rác đâu đây…
Mãn Giác thiền sư (1052-1096) đời Lý có bài kệ bằng chữ Hán Cáo tật thị chúng, đọc trước lúc viên tịch, được nhà thơ Khương Hữu Dụng dịch Có bệnh bảo mọi người như sau:
Xuân qua, trăm hoa rụng
Xuân tới, trăm hoa cười
Trước mắt việc đi mãi
Trên đầu già đến rồi
Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết
Đêm qua, sân trước, một cành mai.
Những câu thơ ngũ ngôn, rồi thất ngôn tạo thành một đường ngang gây ấn tượng lõm xuống, nhưng thật sự lại vươn lên. Tưởng đã ngắt đoạn, nhưng lại nối tiếp dài ra. Chạm vào, lòng ta thú vị nở hoa viên mãn. Mới đọc nửa bài, ngỡ rằng luật trời khe khắt, tàn bạo, vô tình, rằng: “Thời gian là khách bốn phương, nó lạnh lùng bắt tay người bạn ra đi, và mở tay ôm lấy người bạn mới tới” (Shakespeare), ta sắp buồn phiền thì đột nhiên được nâng lên tầng cao có nắng. Mãn Giác thiền sư thi sĩ đã xoay đôi mắt ta nhìn theo hướng tan sương. Tâm hồn ta như thanh sắt gỉ dưới tay một thợ rèn vĩ đại. Ta bị nung đỏ, bị cong queo, lại được vuốt thẳng để nhúng vào nước. Ta đã được trui già, trở nên cứng rắn và hữu ích.
Nhà thơ Cao Bá Quát (1808-1855, tự Chu Thần, hiệu Cúc Đường, biệt hiệu Mẫn Hiên) có làm bài Hàn dạ ngâm được Nguyễn Huệ Chi dịch Khúc ngâm đêm lạnh như sau:
Rét nhiều không ngủ được
Dậy chữa lại vần thơ
Dầu hết gọi nhỏ rót
Nhỏ cứ nằm ậm ờ
Vội vàng đi lấy chiếu
Đắp lên mình chú ta.
Thử hỏi ai được cấm giữa đêm đông lạnh giá? Chú nhỏ ngủ say hay nhà thơ Cao Bá Quát? Xin mạo muội thưa rằng: Cả ba người đều ấm! Tại sao lại đến ba người? Vì còn phải cộng thêm người đọc bài thơ vào nữa. Lời thơ, ý thơ đơn giản chỉ là lòng nhân từ nhỏ nhoi, âm thầm, lặng lẽ. Lòng nhân từ ấy như bông hoa không tên, cứ mãi ngát hương. Lòng người đọc được nâng lên cao, ở đó bàng bạc niềm vui thanh thoát của bao dung đức độ.
Ngô Phan Lưu – Kiến thức ngày nay – Thành phố Hồ Chí Minh – số 641-Năm 2008
09/01/2017

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *